Xơ gan được coi là án chung thân đối với những người bị mắc căn bệnh kinh niên này. Bệnh xơ gan làm các tế bào của gan dần bị thay thế bởi các mô xơ khiến gan bị thương tổn và mất chức năng, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm có thể khiến người bệnh tử vong.
Có nhiều nguyên cớ dẫn đến bệnh xơ gan như: viêm gan virút B, viêm gan virút C, do rượu và các độc chất… Ở một số quốc gia, hiện trạng béo phì đang trở thành một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến xơ gan. Ở nước ta, một số nguyên do thường gặp dẫn đến xơ gan: viêm gan virút B, viêm gan virút C và do rượu.
Khi chức năng gan bị suy giảm trầm trọng sẽ dẫn đến xơ gan giai đoạn mất bù, lúc đó, các biến chứng sẽ xuất hiện thường xuyên và mức độ tử vong có thể vươn đến 85% trong vòng 5 năm nếu không có điều kiện ghép gan hoặc không được điều trị tích cực và đúng cách.
Xơ gan thời đoạn đầu hay còn gọi là xơ gan còn bù nếu không được điều trị sớm, các mô xơ hóa lan rộng làm phá vỡ cấu trúc của gan, chức năng gan bị suy giảm trầm trọng, để lại nhiều biến chứng nguy hiểm như hội trứng gan thận, hôn mê gan, ung thư gan là những bệnh có tỷ lệ vong cao. Dưới đây là các biến chứng bệnh xơ gan và cách khắc phục.
Khi gan bị xơ, máu sẽ bị ngăn trở khi đi qua gan dẫn đến tăng sức ép tại tĩnh mạch cửa cũng như tại các hệ nối cửa-chủ, đặc biệt là làm giản tĩnh mạch thực quản và tĩnh mạch phình bao tử.
Nếu các tĩnh mạch này bị giãn quá mức sẽ bị vỡ, gây nôn ra máu đỏ tươi, khi bị vỡ máu sẽ chảy theo thực quản xuống dạ dày, ruột non, ruột già, biểu lộ ỉa phân đen. Trường hợp này bệnh nhân cần được cấp cứu ngay, nếu không được xử lý kịp thời sẽ dễ gây tử vong.
Xơ gan dẫn tới hậu quả tổng hợp protein giảm, tức là protein trong máu thấp, đồng thời hồng huyết cầu cũng giảm dẫn tới áp lực của huyết tương giảm, không giữ được nước trong máu và tế bào. Do đó, nước và một số thành phần của huyết tương thoát ra các khoang trống (khoang ổ bụng, khoang màng phổi…) và mô cơ. Lượng nước thoát ra càng nhiều thì bụng càng trương lên. Đây là hiện tượng cổ trướng. Nước nhiều trong khoang màng phổi sẽ khó thở. Nước nhiều trong mô cơ, thân thể sẽ bị phù, nhất là phần thấp của chân như bàn chân, ống chân.
Cổ trướng là giai đoạn nặng của xơ gan. Nếu không điều trị hợp lý thì bệnh nhân sẽ tử vong vì kiệt lực hoặc vỡ tĩnh mạch thực quản, máu chảy ồ ạt mà chết. Xơ gan cổ trướng không phải là không có phương pháp điều trị. Bệnh sẽ thuyên giảm nếu được vận dụng những biện pháp điều trị và hồi phục kịp thời.
Xơ gan do các duyên cớ như viêm gan virút B và C, rượu, bệnh trữ sắt trong mô và xơ gan mật nguyên phát rất dễ tiến triển sang ung thư gan. Bệnh nhân có thể không có triệu chứng gì đặc biệt cho đến khi tình cờ phát hiện khối u trong gan khi đi khám sức khỏe và làm siêu thanh bụng. Ở tuổi trễ: khối u quá to gây đau tức vùng dưới sườn phải, sụt cân, suy kiệt hoặc bị xuất huyết trong ổ bụng do khối u bị vỡ. Đối với bệnh nhân xơ gan, việc quan yếu nhất là theo dõi và tầm soát ung thư gan mỗi 3 - 6 tháng bằng cách làm siêu thanh bụng và thử máu định lượng AFP để có thể phát hiện sớm ung thư gan.
Ngoài vai trò lọc máu gan còn có chức năng miễn dịch, lọc thải chất độc cơ thể để không bị nhiễm trùng. Khi xơ gan thời đoạn cuối, chức năng gan không còn thì bệnh nhân thân sẽ bị nhiễm trùng dịch báng, viêm phổi, nhiễm trùng máu… Tình trạng nhiễm trùng kéo dài có thể làm cho bệnh xơ gan thêm nặng lên và xúc tiến các biến chứng khác xuất hiện dập dồn như hôn mê gan, suy thận…
Những duyên do dẫn đến xơ gan
Có nhiều nguyên cớ dẫn đến bệnh xơ gan như: viêm gan virút B, viêm gan virút C, do rượu và các độc chất… Ở một số quốc gia, hiện trạng béo phì đang trở thành một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến xơ gan. Ở nước ta, một số nguyên do thường gặp dẫn đến xơ gan: viêm gan virút B, viêm gan virút C và do rượu.
Khi chức năng gan bị suy giảm trầm trọng sẽ dẫn đến xơ gan giai đoạn mất bù, lúc đó, các biến chứng sẽ xuất hiện thường xuyên và mức độ tử vong có thể vươn đến 85% trong vòng 5 năm nếu không có điều kiện ghép gan hoặc không được điều trị tích cực và đúng cách.
Biến chứng của bệnh xơ gan
Xơ gan thời đoạn đầu hay còn gọi là xơ gan còn bù nếu không được điều trị sớm, các mô xơ hóa lan rộng làm phá vỡ cấu trúc của gan, chức năng gan bị suy giảm trầm trọng, để lại nhiều biến chứng nguy hiểm như hội trứng gan thận, hôn mê gan, ung thư gan là những bệnh có tỷ lệ vong cao. Dưới đây là các biến chứng bệnh xơ gan và cách khắc phục.
Xuất huyết tiêu hóa
Khi gan bị xơ, máu sẽ bị ngăn trở khi đi qua gan dẫn đến tăng sức ép tại tĩnh mạch cửa cũng như tại các hệ nối cửa-chủ, đặc biệt là làm giản tĩnh mạch thực quản và tĩnh mạch phình bao tử.
Nếu các tĩnh mạch này bị giãn quá mức sẽ bị vỡ, gây nôn ra máu đỏ tươi, khi bị vỡ máu sẽ chảy theo thực quản xuống dạ dày, ruột non, ruột già, biểu lộ ỉa phân đen. Trường hợp này bệnh nhân cần được cấp cứu ngay, nếu không được xử lý kịp thời sẽ dễ gây tử vong.
Xơ gan cổ trướng
Xơ gan dẫn tới hậu quả tổng hợp protein giảm, tức là protein trong máu thấp, đồng thời hồng huyết cầu cũng giảm dẫn tới áp lực của huyết tương giảm, không giữ được nước trong máu và tế bào. Do đó, nước và một số thành phần của huyết tương thoát ra các khoang trống (khoang ổ bụng, khoang màng phổi…) và mô cơ. Lượng nước thoát ra càng nhiều thì bụng càng trương lên. Đây là hiện tượng cổ trướng. Nước nhiều trong khoang màng phổi sẽ khó thở. Nước nhiều trong mô cơ, thân thể sẽ bị phù, nhất là phần thấp của chân như bàn chân, ống chân.
Cổ trướng là giai đoạn nặng của xơ gan. Nếu không điều trị hợp lý thì bệnh nhân sẽ tử vong vì kiệt lực hoặc vỡ tĩnh mạch thực quản, máu chảy ồ ạt mà chết. Xơ gan cổ trướng không phải là không có phương pháp điều trị. Bệnh sẽ thuyên giảm nếu được vận dụng những biện pháp điều trị và hồi phục kịp thời.
Ung thư gan:
Xơ gan do các duyên cớ như viêm gan virút B và C, rượu, bệnh trữ sắt trong mô và xơ gan mật nguyên phát rất dễ tiến triển sang ung thư gan. Bệnh nhân có thể không có triệu chứng gì đặc biệt cho đến khi tình cờ phát hiện khối u trong gan khi đi khám sức khỏe và làm siêu thanh bụng. Ở tuổi trễ: khối u quá to gây đau tức vùng dưới sườn phải, sụt cân, suy kiệt hoặc bị xuất huyết trong ổ bụng do khối u bị vỡ. Đối với bệnh nhân xơ gan, việc quan yếu nhất là theo dõi và tầm soát ung thư gan mỗi 3 - 6 tháng bằng cách làm siêu thanh bụng và thử máu định lượng AFP để có thể phát hiện sớm ung thư gan.
Nhiễm trùng
Ngoài vai trò lọc máu gan còn có chức năng miễn dịch, lọc thải chất độc cơ thể để không bị nhiễm trùng. Khi xơ gan thời đoạn cuối, chức năng gan không còn thì bệnh nhân thân sẽ bị nhiễm trùng dịch báng, viêm phổi, nhiễm trùng máu… Tình trạng nhiễm trùng kéo dài có thể làm cho bệnh xơ gan thêm nặng lên và xúc tiến các biến chứng khác xuất hiện dập dồn như hôn mê gan, suy thận…
